Cần làm vui vui rõ quyền khởi kiện của người dân

Theo Luật BVMT hiện hành, quy định về quyền khởi kiện quá dối, với một câu độc nhất vô nhị tại Điều 128 là: “Tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại với cơ quan quốc gia có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại tòa án về hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, xâm phạm quyền, ích lợi hợp pháp của mình”. “Tổ chức, cá nhân ở đây được hiểu là, thảy các tổ chức, cá nhân chủ nghĩa có quyền và lợi ích hợp pháp về môi trường bị xâm phạm. Vậy thì, trong trường hợp quyền và lợi. Chung về bảo vệ môi trường bị xâm phạm (tình trạng môi trường thiên nhiên bị ô nhiễm, suy thoái...) Thì ai là người có quyền khởi kiện?”, trạng sư Vũ Thị Duyên Thủy, người hiện đang tham gia vào một dự án góp ý kiến vào Dự thảo Luật BVMT (sửa đổi) của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt nam bằng luận. Theo luật sư Thủy, các quy định hiện hành trong Luật BVMT 2005 đang gây ra nhiều khó khăn trong việc xử lý nghiêm việc vi phạm môi trường và bảo đảm lợi quyền của những người dân bị ảnh hưởng do ô nhiễm. Tỉ dụ, vào năm 2008, Công ty Vedan (Đài Loan) bị bắt quả tang khi đang xả nước thải không qua xử lý vào sông Thị Vải, chảy qua địa phận TP.HCM và 2 tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa - Vũng Tàu, làm ô nhiễm trầm trọng dòng sông và ảnh hưởng nặng nề tới cuộc sống của hàng ngàn người dân. Trước sức ép của dư luận, đặc biệt là khi các siêu thị và người tiêu dùng tẩy chay sản phẩm của Vedan, thì công ty này đã phải hài lòng bồi thường thiệt hại cho người dân bị ảnh hưởng. Theo bà Thủy, nếu như vụ việc này phải giải quyết tại tòa án, thì tòa án phải thụ lý cả ngàn vụ án dân sự, vì người bị thiệt hại lên tới con số hàng ngàn người. Song, thiệt hại của mỗi người lại không như nhau, nên không thể là “đồng nguyên đơn dân sự”. Nếu phải xét xử, một tòa án cấp huyện cùng một lúc phải thụ lý và giải quyết hàng ngàn vụ án, sẽ tiến hành xét xử như thế nào, trong khi mỗi tòa án cấp huyện nhiều lắm cũng chỉ khoảng 10 quan toà. “Chẳng thể hình dung được điều gì sẽ xảy ra khi một tòa án cấp huyện phải xét xử hàng ngàn vụ án trong một thời kì nhất định”, bà Thủy nói. Một vụ việc khác, gần đây, nhiều hộ dân cày ở tỉnh Thanh Hóa cũng muốn khởi kiện tập thể Công ty Nicotex Thành Thái (sản xuất thuốc trừ sâu), vì công ty này đã chôn giấu nhiều hóa chất độc hại trong lòng đất tại khuôn viên của công ty. Theo Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, kết quả phân tách môi trường (nước, đất) trong khuôn viên của công ty này cho thấy, hàm lượng các chất độc hại trong đất đã vượt tiêu chuẩn cho phép vài ngàn lần. Tuy nhiên, các hộ dân ở đây đã chẳng thể khởi kiện tập thể được, do quy định hiện hành không cho phép. Nên, họ phải làm đơn khởi kiện riêng lẻ. Trạng sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM kiến nghị, Luật BVMT nên được sửa đổi theo hướng cho phép người dân bị thiệt hại do hành vi ô nhiễm môi trường gây ra được có quyền khởi kiện tập thể. Theo dự thảo mới nhất của Luật BVMT (sửa      Quảng Cáo     Xã hội càng phát triển thì hệ thống các quy định pháp luật càng hoàn thiện. Ở Việt Nam ngày càng có nhiều văn bản pháp luật được ban hành để điều chỉnh các lĩnh vực trong đời sống xã hội. Việc này làm cho các cá nhân, tổ chức gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu biết quyền và nghĩa vụ của mình. Hơn nữa, các giao dịch dân sự, kinh tế, thương mại càng nhiều thì lại tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, dễ phát sinh tranh chấp. Bởi vậy,tu van luattại Việt Nam đang trở thành nhu cầu thiết yếu của nhiều tổ chức, cá nhân khi tiến hành các công việc liên quan đến pháp luật, nhất là đối với doanh nghiệp nào muốn làm ăn lâu dài, phát triển bền vững. Tư vấn pháp luật là một trong những lĩnh vực hoạt động chủ yếu, đầu tiên, đa dạng của Công ty Luật VLG. Với đội ngũ luật sư giỏi, giàu kinh nghiệm và tâm huyết với nghề, Luật Thái An có khả năng cung cấp cho khách hàng dịch vụ tư vấn pháp luật chuyên nghiệp, chất lượng cao, kịp thời đưa ra những giải pháp tối ưu, đáp ứng mọi yêu cầu của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.  đổi), “Tổ chức, cá nhân chủ nghĩa, cộng đồng dân cư có quyền khiếu nại với cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại tòa án về hành vi vi bất hợp pháp luật về bảo vệ môi trường, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”. Dự thảo Luật BVMT (sửa đổi) này hiện đang được các chuyên gia và Ủy ban Thường vụ Quốc hội bàn thảo, dự định sẽ được duyệt y vào Kỳ họp Quốc hội thứ 7, khóa 13 sẽ diễn ra vào tháng 5 tới đây. Tuy thế, Dự thảo cũng không quy định rõ việc người dân sẽ thực hành quyền khởi kiện đó như thế nào và cũng không làm rõ thế nào là “cơ quan nhà nước có thẩm quyền”. Ông Đào Xuân Lai, Trợ lý Giám đốc quốc gia, kiêm Trưởng ban Phát triển vững bền của UNDP, nhấn mạnh rằng, Luật BVMT mới rất cần quy định rõ các quyền của người dân trong việc khởi kiện, đặc biệt là khởi kiện tập thể đối với các đối tượng gây ô nhiễm, cũng như quy định rõ các biện pháp thực hành các quyền và nghĩa vụ của các tổ chức từng lớp, dân sự và các cộng đồng dân cư trong việc thực hiện các vụ khởi kiện như vậy. Theo bà Thủy, trong những trường hợp như Vedan, nếu UBND của 3 địa phương đứng bên nguyên kiện Công ty Vedan ra tòa án, thì chỉ có vài ba vụ án và việc giải quyết của tòa án cũng sẽ dễ dàng hơn và cũng xác thực hơn. Như vậy, lợi quyền của hàng ngàn người sống ở ven sông Thị Vải vẫn được bảo vệ. “Việc cho phép khởi kiện tập thể sẽ không những tạo điều kiện thuận tiện cho người bị thiệt hại bảo vệ tốt hơn quyền và ích hợp pháp của mình, mà còn giảm áp lực cho tòa án trong việc giải quyết các vụ án”, ông Hậu nhấn mạnh.  Thanh Tùng(baodautu.Vn)